Chứng khoán tăng vùn vụt, vì sao nhiều nhà đầu tư 'không có phần'?

Trên thị trường chứng khoán, VN-Index liên tục đi lên, lập đỉnh nhưng rất nhiều nhà đầu tư vẫn thua lỗ, tài khoản giảm. Theo chuyên gia, dòng tiền hiện phân hóa mạnh, chỉ tập trung vào một nhóm cổ phiếu lớn...

Yếu tố quyết định nhịp tăng

Tại hội thảo về chu kỳ tăng trưởng mới của thị trường chứng khoán, chiều 28/5, ông Nguyễn Minh Hoàng - Giám đốc Phân tích Công ty Cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) - cho rằng, thị trường đang ở trạng thái phân hóa rất mạnh, thậm chí có giai đoạn chỉ số tăng nhưng tài khoản nhà đầu tư vẫn giảm.

Tuy nhiên, nếu nhìn dài hạn trong điều kiện vĩ mô hiện tại, thị trường đang xuất hiện những tín hiệu sớm cho một sóng tăng mới . Đây sẽ là chu kỳ có nhiều thay đổi lớn về chiến lược phát triển, cải cách thể chế, chính sách hỗ trợ tăng trưởng và định hướng điều hành kinh tế.

Chuyên gia cho rằng, thị trường phân hóa rõ rệt.

Nhiều nhóm ngành đang giao dịch ở mức P/E (tổng vốn hoá/tổng lợi nhuận) thấp hơn trung bình 10 năm, trong khi hiệu suất dài hạn của VN-Index vẫn vượt đáng kể so với lãi suất huy động.

Dòng tiền cũng đang phát đi tín hiệu tích cực. Theo thống kê của VFS, từ tháng 2 đến tháng 3, dòng tiền của tổ chức trong nước đã quay trở lại thị trường, sau đó đến dòng tiền cá nhân. Dòng tiền hiện tập trung chủ yếu vào nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt là ngân hàng, bất động sản...

Theo ông Hoàng, nhịp tăng sắp tới nhiều khả năng là sự tiếp diễn của sóng chính sách đã hình thành từ năm 2025. Những động lực cốt lõi vẫn xoay quanh tăng trưởng tín dụng, đầu tư công, cải cách thể chế và nâng hạng thị trường. Trong đó, tăng trưởng tín dụng tiếp tục được xem là động lực quan trọng nhất.

Với mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 15% trên nền dư nợ khoảng 19 triệu tỷ đồng, lượng vốn bơm ra nền kinh tế có thể lên tới khoảng 2,7 triệu tỷ đồng, lớn hơn đáng kể so với quy mô giải ngân đầu tư công.

Theo ông Hoàng, nếu được nâng hạng , thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút khoảng 1,5-1,6 tỷ USD từ các quỹ ETF và tổng dòng vốn có thể lên tới 5-6 tỷ USD nếu tính thêm các quỹ chủ động. Tuy nhiên, quá trình giải ngân sẽ diễn ra theo từng giai đoạn.

“Tôi cho rằng thị trường đã xuất hiện những tín hiệu sớm của một nhịp sóng mới. Đây không còn là giai đoạn quá bi quan hay lo lắng”, ông Hoàng nói.

Kỳ vọng câu chuyện tái cấu trúc, IPO, thoái vốn...

Bà Đỗ Hồng Vân - Trưởng phòng Phân tích dữ liệu Fingroup - cho rằng, giai đoạn hiện tại, thị trường mang nhiều đặc điểm của pha tăng trưởng, khi lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng nhưng định giá không còn là động lực chính để thúc đẩy thị trường.

Theo dữ liệu Fingroup, mức P/E dự phóng của thị trường hiện quanh mức 12,3 lần, không còn quá hấp dẫn nếu so với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận năm 2026. Vì vậy, động lực tăng của thị trường thời gian tới sẽ phụ thuộc chủ yếu vào tăng trưởng thực tế của doanh nghiệp.

Bà Vân cho biết, tăng trưởng lợi nhuận quý I của toàn thị trường đạt 38,4%, mức rất cao so với lịch sử. Tuy nhiên, tăng trưởng này mang tính tập trung lớn khi chủ yếu đến từ 4 doanh nghiệp gồm VHM, BSR, HPG và PLX.

Nếu loại bỏ các doanh nghiệp này, tăng trưởng lợi nhuận của phần còn lại chỉ khoảng 15%. Điều đó cho thấy mức độ tập trung lợi nhuận của thị trường hiện rất cao.

Theo bà Vân, mặt bằng định giá hiện tại của nhiều ngành cũng không còn quá hấp dẫn để tạo ra một chu kỳ tái định giá mới. Thay vào đó, cơ hội đầu tư sẽ tập trung nhiều hơn ở cấp độ doanh nghiệp riêng lẻ với các “câu chuyện” cụ thể như tái cấu trúc, IPO công ty con, thoái vốn, bán tài sản...

Dự báo GDP năm nay tăng 9-9,2%

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV - dự báo, trong kịch bản cơ sở, GDP Việt Nam năm 2026 có thể tăng khoảng 9-9,2%, trong khi lạm phát được kiểm soát quanh mức 4,2 - 4,7%. Ông Lực lưu ý các yếu tố rủi ro bên ngoài vẫn hiện hữu, đặc biệt là xung đột địa chính trị, chiến tranh thương mại công nghệ, áp lực lạm phát toàn cầu và rủi ro an ninh năng lượng.