Các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ đang gia tăng nhập khẩu dầu thô từ Nga sau khi Mỹ ban hành cơ chế miễn trừ tạm thời cho một số giao dịch liên quan đến các lô hàng dầu Nga đã vận chuyển trên biển. Dữ liệu từ công ty phân tích thị trường năng lượng Kpler cho thấy khoảng 33 triệu thùng dầu thô của Nga dự kiến sẽ được dỡ xuống tại các cảng của Ấn Độ trong tháng này.
Theo dữ liệu theo dõi tàu và dự báo AIS của Kpler, khoảng 10 triệu thùng dầu đã được dỡ hàng tại Ấn Độ tính đến thời điểm hiện tại trong tháng, trong khi khoảng 23 triệu thùng khác dự kiến sẽ cập cảng trong những tuần tới. Con số này vẫn có thể thay đổi khi nhiều tàu chở dầu cập nhật điểm đến hoặc điều chỉnh lộ trình.
Ông Nikhil Dubey, nhà phân tích cấp cao về lọc dầu tại Kpler, cho biết quyết định miễn trừ gần đây của Mỹ đã tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các giao dịch dầu thô Nga đang trên đường vận chuyển.
“Sau khi Mỹ ban hành miễn trừ đối với một số giao dịch dầu thô Nga, chúng tôi đang thấy nhiều tàu chở dầu phát tín hiệu dỡ hàng tại các cảng Ấn Độ trong thời gian tới, đặc biệt là những tàu trước đó đã ở trên biển nhưng chưa xác định rõ điểm đến”, ông Dubey nói.
Theo ông Dubey, Ấn Độ thực tế chưa từng ngừng mua dầu thô từ Nga. Bản thân dầu thô Nga không bị cấm hoàn toàn, nhưng một số công ty năng lượng đã tự áp đặt các hạn chế do lo ngại rủi ro liên quan đến việc xuất khẩu các sản phẩm tinh chế ra thị trường quốc tế, đặc biệt sau khi Liên minh châu Âu áp dụng các quy định hạn chế nhập khẩu sản phẩm tinh chế có nguồn gốc từ dầu Nga.
Cơ chế miễn trừ của Mỹ cho phép hoàn tất các giao dịch cần thiết để giao các lô dầu đã được vận chuyển trước thời điểm quy định, ngay cả khi chuỗi cung ứng có liên quan đến tàu chở dầu hoặc các tổ chức nằm trong danh sách trừng phạt.
Theo các chuyên gia, điều này giúp tạo ra sự rõ ràng về mặt vận hành cho các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ, đặc biệt trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu áp lực từ căng thẳng địa chính trị.
Sự gia tăng nhập khẩu dầu Nga của Ấn Độ cũng diễn ra trong bối cảnh nguồn cung năng lượng từ Tây Á gặp nhiều rủi ro do căng thẳng khu vực ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng của thế giới.
Để đảm bảo nguồn cung ổn định, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ đã bắt đầu tìm kiếm thêm các tuyến vận chuyển thay thế. Dữ liệu thị trường cho thấy khoảng 10 triệu thùng dầu đã được bốc dỡ từ các cảng ở Biển Đỏ chỉ trong bốn ngày đầu tháng 3, tương đương tốc độ khoảng 2,5 triệu thùng mỗi ngày.
Trước đây, dầu Nga thường được bán với mức chiết khấu so với Brent kể từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022. Tuy nhiên, trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu bị siết chặt, mức giá dầu Nga hiện đã thu hẹp đáng kể khoảng cách với dầu chuẩn quốc tế.
Ấn Độ hiện là trung tâm lọc dầu lớn thứ tư thế giới với công suất khoảng 268 triệu tấn mỗi năm và vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn dầu nhập khẩu. Theo dữ liệu của Kpler, Nga đã cung cấp cho Ấn Độ khoảng 1,04 triệu thùng dầu mỗi ngày trong tháng 2, tiếp theo là Ả Rập Xê Út với khoảng 1 triệu thùng/ngày và Iraq với khoảng 980.000 thùng/ngày.
Giá dầu tăng cao cũng gây áp lực đối với nền kinh tế Ấn Độ. Các ước tính cho thấy cứ mỗi USD tăng thêm trong giá dầu kéo dài trong một năm có thể khiến hóa đơn nhập khẩu năng lượng của nước này tăng thêm khoảng 16.000 crore rupee, cho thấy mức độ nhạy cảm của nền kinh tế đối với biến động giá dầu toàn cầu.
