Chuyên gia Nguyễn Minh Tuấn
Chỉ một lần sai lớn sẽ mất hết
Đầu năm 2026, giá đồng thế giới tăng mạnh, xác lập các đỉnh lịch sử mới (vượt 13.000 USD/tấn trên LME), do lo ngại nguồn cung thắt chặt, nhu cầu tích trữ tăng cao, sự suy yếu của đồng USD và nhu cầu từ ngành năng lượng sạch/AI. Dự báo giá đồng có thể tiếp tục neo cao, trung bình quanh 12.000 USD/tấn trong năm 2026.
Talkshow chủ đề "Mua Đồng tích sản?" xin đừng Fomo" hôm 13/2 trên kênh Youtube Tài chính Kinh doanh đặt ra vấn đề: Thời gian gần đây, trên nhiều nền tảng mạng xã hội tại Việt Nam xuất hiện dày đặc các bài đăng, hình ảnh và video rao bán "đồng thỏi", khắc chữ "Cu 999 Fine Copper 1kg", thiết kế gần giống vàng hoặc bạc thỏi.
Cách trình bày này dễ khiến người xem liên tưởng tới kim loại quý hoặc sản phẩm tích trữ tài sản. Nhiều bài đăng còn nhấn mạnh các yếu tố như: "Đồng tinh khiết 99,9%", "Kim loại chiến lược của tương lai", "Giá còn thấp, mua sớm sẽ thắng lớn".
Từ đó, đồng thỏi vốn là sản phẩm kim loại công nghiệp, được thổi phồng thành một "cơ hội đầu tư hiếm có". Các nội dung quảng bá thường khai thác mạnh tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), bằng những lời kêu gọi mang tính kích thích như "ai hiểu sớm sẽ giàu", "đồng chuẩn bị tăng giá mạnh", "vàng đã cao, hãy chuyển sang đồng".
Cũng tại talkshow này, ông Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc điều hành kiêm đồng sáng lập của Cộng đồng Cố vấn tài chính Việt Nam (VWA), Tổng Giám đốc của AFA Capital lấy ví dụ hình ảnh Nữ thần Tự Do – biểu tượng quen thuộc tại New York.
Bức tượng được chế tạo từ đồng, khi mới hoàn thành, bề mặt có màu đỏ đặc trưng của đồng nguyên chất. Theo thời gian, đồng bị oxy hóa, tạo lớp patina màu xanh (oxit đồng). Đây là ví dụ điển hình cho đặc tính của kim loại cơ bản: dễ bị oxy hóa và thay đổi màu sắc theo môi trường khác với kim loại quý như vàng.
Một ví dụ quen thuộc khác được chuyên gia đưa ra là bộ lư đồng trong các gia đình Việt dịp cuối năm. Trước Tết, nhiều nhà phải đánh bóng lại bằng bột chuyên dụng để loại bỏ lớp oxy hóa, mặc dù đó là đồng pha thiếc (đồng thau) có độ bền tốt hơn đồng nguyên chất.
Hay những ấm trà đồng cao cấp của Nhật Bản, bên trong thường được mạ một lớp kim loại khác để hạn chế oxy hóa và đảm bảo an toàn khi sử dụng. Điều này cho thấy bản thân đồng cần xử lý kỹ thuật bổ sung để khắc phục nhược điểm tự nhiên.
"Tóm lại, khi xây dựng tài sản, không chỉ chọn đúng sản phẩm đầu tư mà còn phải nhận diện những sản phẩm tiềm ẩn rủi ro để tránh. Bạn có thể đúng nhiều lần nhỏ, nhưng chỉ cần một lần sai lớn, thành quả tích lũy cũng có thể bị ảnh hưởng đáng kể" chuyên gia khuyến nghị.
Muốn "tích sản bằng đồng" phải làm gì?
Theo chuyên gia Nguyễn Minh Tuấn, nếu xác định "tích sản bằng đồng", cần hiểu rõ cấu trúc thị trường phế liệu. Giá thu mua đồng phế liệu biến động theo ngày, thậm chí theo giờ. Đồng phế liệu có nhiều loại: Đồng cáp lớn (đồng điện phân chất lượng cao), Đồng dây điện, Đồng dây điện đã đốt bỏ vỏ nhựa, Đồng tấm (đồng cathode 99,99%)
Tuy nhiên, ông Tuấn cho biết, giá thu mua phế liệu thấp hơn đáng kể so với giá đồng chuẩn trên sàn quốc tế. Ngay cả loại đồng phế liệu "đẹp" cũng chỉ dao động vài trăm nghìn đồng/kg, tùy chất lượng và thời điểm. Trong khi đó, đồng chuẩn 99,99% trên thị trường quốc tế được định giá theo cơ chế riêng.
Vì vậy, nếu bỏ ra 100 triệu đồng để mua vài trăm kg đồng vật chất, chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư cần tính toán kỹ các yếu tố sau:
Giá mua vào đã bao gồm chi phí chế tác, đóng gói hay chưa Thanh khoản thực tế thế nào Có đầu ra thu mua lại không Chênh lệch so với giá quốc tế ra sao
Ông Tuấn cũng cảnh báo, giá đồng biến động liên tục, việc nhìn thấy "đồng đang tăng giá" không đồng nghĩa mọi hình thức sở hữu đồng đều hiệu quả. Quan trọng nhà đầu tư phải hiểu bản chất hàng hóa, cơ chế định giá và kênh thanh khoản trước khi quyết định.
Ngay cả loại đồng "xịn" nhất, đã tinh luyện và có thể kéo thành cáp để sản xuất linh kiện, giá thu mua thực tế cũng chỉ dao động quanh mức vài trăm nghìn đồng/kg, tùy thời điểm.
"Cách kiểm tra đơn giản nhất: bạn định mua ở đâu thì hãy hỏi thẳng nơi đó, "Nếu em bán lại thì anh mua giá bao nhiêu?". Thị trường luôn có người mua – người bán. Quan trọng là bên bán có sẵn sàng mua lại không và mua lại với mức giá nào. Nếu không có đầu ra, rủi ro thanh khoản rất lớn", chuyên gia khuyến nghị.
