Chia sẻ tại Talk show Phố Tài chính, ông Trần Anh Tuấn, CFA, Giám đốc Trung tâm Phân tích CTCP Chứng khoán Dầu khí (PSI) , cho rằng thị trường chứng khoán Việt Nam từ đầu năm 2026 đến nay ghi nhận sự tăng trưởng mạnh về điểm số, nhưng mức độ phân hóa giữa các nhóm cổ phiếu lại rất cao.
VN-Index và trạng thái phân hóa “hình chữ K”
Theo chuyên gia PSI, diễn biến của VN-Index trong những tháng đầu năm mang dáng dấp của một nhịp tăng “hình chữ N”. Chỉ số từng vượt mốc 1.900 điểm lần đầu trong lịch sử vào tháng 1/2026, sau đó điều chỉnh về vùng 1.600 điểm trong tháng 3 do tác động từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Sang tháng 4, thị trường phục hồi đáng kể và đến tháng 5, VN-Index một lần nữa quay lại vùng 1.900 điểm.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là đà tăng không lan tỏa đồng đều trên toàn thị trường. Theo ông Tuấn, nhịp tăng chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là các cổ phiếu thuộc nhóm Vingroup, trong khi phần lớn cổ phiếu còn lại chỉ đi ngang hoặc tích lũy. Diễn biến này phản ánh trạng thái phân hóa “hình chữ K”, tức một số nhóm cổ phiếu tăng mạnh, trong khi nhiều nhóm khác vẫn chưa thực sự bứt phá.
Một dấu hiệu khác cho thấy sự lệch pha giữa điểm số và dòng tiền là thanh khoản. Trong quý 1/2026, thanh khoản thị trường cải thiện mạnh, với giá trị giao dịch bình quân đạt hơn 30.169 tỷ đồng/phiên. Tuy nhiên, sang tháng 4, con số này giảm còn khoảng 21.701 tỷ đồng/phiên.
Theo chuyên gia PSI, thanh khoản suy giảm cho thấy dòng tiền đang có phần thận trọng hơn. Áp lực này đến từ xu hướng lãi suất huy động tăng trở lại, khiến một phần dòng tiền có xu hướng dịch chuyển sang các kênh đầu tư khác như tiền gửi, vàng hoặc USD. Bên cạnh đó, khối ngoại tiếp tục bán ròng gần 45.000 tỷ đồng trong 4 tháng đầu năm, tạo thêm sức ép tâm lý lên thị trường.
Ở góc nhìn ngắn hạn, ông Tuấn cho rằng trạng thái phân hóa mạnh nhiều khả năng vẫn tiếp diễn. Tâm lý nhà đầu tư đang thận trọng hơn do hiệu ứng “Sell in May” cùng khoảng trống thông tin sau mùa báo cáo tài chính quý I/2026. Điều này có thể khiến các nhịp rung lắc xuất hiện thường xuyên hơn, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đã có nhịp tăng mạnh trước đó.
Triển vọng nửa cuối năm vẫn tích cực
Dù vậy, triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam trong nửa cuối năm 2026 vẫn được đánh giá tích cực. Theo chuyên gia PSI, từ cuối quý II hoặc đầu quý III/2026, khi các yếu tố vĩ mô dần ổn định hơn và kỳ vọng nâng hạng thị trường được phản ánh rõ hơn vào giá cổ phiếu, dòng tiền có thể bắt đầu lan tỏa tích cực hơn, thay vì chỉ tập trung vào một vài nhóm ngành.
Động lực lớn nhất của thị trường trong giai đoạn tới được kỳ vọng đến từ lộ trình nâng hạng của FTSE Russell vào tháng 9/2026. Nếu được nâng hạng, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể thu hút khoảng 1,5–1,7 tỷ USD từ dòng vốn ETF thụ động.
Bên cạnh đó, định giá thị trường vẫn được đánh giá là hấp dẫn nếu loại trừ tác động từ nhóm Vingroup. Theo ông Tuấn, P/E thị trường hiện vào khoảng 12 lần, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 5 năm khoảng 16 lần.
Về chiến lược đầu tư, chuyên gia PSI cho rằng thị trường khó có thể tăng một mạch mà sẽ tiếp tục phân hóa. Do đó, nhà đầu tư nên tận dụng các nhịp điều chỉnh để giải ngân vào những cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt, định giá còn hấp dẫn và chưa tăng quá mạnh.
“Nhà đầu tư nên chọn những thời điểm thị trường điều chỉnh, khi đa phần cổ phiếu trên thị trường có mức giá hấp dẫn, ngoại trừ một số nhóm đã tăng mạnh. Đây là cơ hội giải ngân tốt để đón đầu các làn sóng như kết quả kinh doanh quý II, quý III/2026, kỳ vọng nâng hạng thị trường và những thông tin vĩ mô tích cực”, ông Tuấn nhận định.
Cơ hội giải ngân tại loạt nhóm ngành đáng chú ý
Về nhóm ngành, chuyên gia PSI cho rằng có 5 nhóm đáng chú ý trong hai quý còn lại của năm 2026, gồm ngân hàng, chứng khoán, đầu tư công, dầu khí và phân bón .
Với nhóm ngân hàng, đây vẫn là nhóm được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong nửa cuối năm. Dù kế hoạch tăng trưởng tín dụng có thể giảm về tỷ lệ, quy mô tín dụng vẫn được duy trì ở mức mở rộng so với năm 2025.
Nhóm chứng khoán được đánh giá là một trong những nhóm hưởng lợi lớn nhất nếu câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục tiến triển thuận lợi. Theo ông Tuấn, FTSE Russell dự kiến nâng hạng Việt Nam lên thị trường mới nổi từ tháng 9/2026, trong khi dòng vốn ETF thụ động có thể đạt 1,5–1,7 tỷ USD. Ngoài ra, giá trị giao dịch bình quân thị trường trong quý I/2026 đã tăng gần 20% so với trung bình năm 2025, còn năng lực tài chính của các công ty chứng khoán cũng cải thiện đáng kể khi vốn chủ sở hữu toàn ngành tăng khoảng 40% trong năm 2025.
Nhóm đầu tư công cũng có triển vọng tích cực khi Chính phủ tiếp tục sử dụng chính sách tài khóa để hỗ trợ tăng trưởng. Theo kế hoạch, tổng vốn giải ngân đầu tư công năm 2026 dự kiến vượt 1 triệu tỷ đồng. Đây sẽ là yếu tố hỗ trợ cho các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, vật liệu xây dựng và các nhóm ngành liên quan.
Với dầu khí, chuyên gia PSI cho rằng nhóm ngành này tiếp tục hưởng lợi trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao, đồng thời Chính phủ đang đẩy mạnh tháo gỡ các nút thắt pháp lý cho hoạt động thăm dò và khai thác.
Cuối cùng, nhóm phân bón cũng được đánh giá có triển vọng nhờ giá phân bón tăng trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông, trong khi nguồn khí và giá khí đầu vào tương đối ổn định.
