Xe buýt cỡ nhỏ Gazelle - mẫu xe hợp linh hoạt trong nội đô

So với xe buýt truyền thống, các mẫu xe cỡ nhỏ sở hữu thiết kế gọn hơn, phù hợp di chuyển tại các khu vực có hạ tầng hạn chế hoặc mật độ dân cư cao. Một số dòng xe hiện nay như Gazelle CITY hay Gazelle CITILINE có chiều rộng khoảng 2,2 m, chiều dài từ 6 - 6,8 m, giúp xe dễ dàng lưu thông trong các tuyến phố nhỏ hoặc đường nội khu.

Doanh nghiệp tích cực đón đầu các chính sách khuyến khích gia tăng phương tiện giao thông công cộng. 

Bên cạnh kích thước linh hoạt, các mẫu xe này còn được trang bị sàn thấp, cửa lên xuống thuận tiện cùng khả năng hạ thấp thân xe và dốc sàn thông minh, hỗ trợ tốt hơn cho người lớn tuổi, trẻ em hoặc người khuyết tật. Thiết kế này cũng góp phần rút ngắn thời gian đón trả khách trong quá trình vận hành nội đô.

Song song đó, việc trang bị động cơ đạt tiêu chuẩn khí thải Euro 5 cũng phù hợp với định hướng phát triển giao thông xanh và giảm phát thải mà nhiều thành phố đang theo đuổi.

Hiện nay, các mẫu xe buýt nhỏ đang được nghiên cứu và triển khai theo hướng kết nối khu dân cư với các tuyến vận tải công cộng trục chính, từng bước mở rộng độ phủ giao thông công cộng trong đô thị.

Theo Trung tâm Quản lý giao thông công cộng TP.HCM, thành phố đang nghiên cứu triển khai các tuyến buýt cỡ nhỏ nhằm phục vụ nhu cầu kết nối từ khu dân cư ra các trục giao thông lớn. Mô hình này được kỳ vọng giúp cải thiện khả năng tiếp cận tại những khu vực có nhiều đường hẹp hoặc hẻm sâu  - vốn là khoảng trống lâu nay của mạng lưới vận tải công cộng.

Thực tế, khả năng tiếp cận điểm đón vẫn đang là một trong những rào cản lớn khiến nhiều người dân chưa sẵn sàng chuyển đổi từ xe cá nhân sang xe buýt.

Chị Như (TP.HCM) cho biết từng cân nhắc đi xe buýt để tiết kiệm chi phí trước biến động giá nhiên liệu, tuy nhiên khoảng cách gần 1 km từ nhà đến trạm khiến việc di chuyển hằng ngày trở nên bất tiện. Đây cũng là tình trạng phổ biến tại nhiều khu dân cư nằm sâu trong hẻm hoặc các tuyến đường nhánh.

Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM, áp lực giao thông tại thành phố đang ở mức cao khi hệ thống vận tải công cộng chưa đủ năng lực giữ vai trò chủ lực. Ông Huỳnh Thế Du - Thành viên Viện Sáng kiến Việt Nam nhận định, tại nhiều đô thị phát triển, tỷ lệ người dân sử dụng giao thông công cộng thường đạt khoảng 40-50%, trong khi TP.HCM hiện vẫn chưa đến 2%.

Năm 2025, thành phố hiện có khoảng 2.400 xe buýt, phục vụ khoảng 240 triệu lượt khách mỗi năm. Tuy nhiên, với quy mô dân số hơn 14 triệu người, số lượng này vẫn còn khá hạn chế. Theo ước tính, TP.HCM cần tối thiểu khoảng 5.000 xe buýt để đáp ứng nhu cầu vận hành hiệu quả. Trong khi đó, quỹ đất dành cho giao thông hiện vẫn dưới 10%, thấp hơn mức tối thiểu khoảng 12%, tiếp tục tạo áp lực lớn lên hạ tầng đô thị.

Các xe buýt nhỏ đang được triển khai đến từng khu dân cư, nhằm mang lại sự thuận tiện hơn cho hành khách. 

Khảo sát thực tế cho thấy khoảng cách đi bộ đến điểm dừng xe buýt tại khu vực trung tâm thường dao động từ 100-300 m, nhưng ở nhiều nơi có thể lên tới 800 m; nếu tính từ các tuyến hẻm, quãng đường này trung bình vượt quá 1 km. Với thời gian đi bộ kéo dài từ 15-30 phút để tiếp cận bến hoặc điểm trung chuyển, tổng thời gian di chuyển bằng xe buýt thường khó cạnh tranh với xe máy cá nhân.

Theo định hướng được UBND Hà Nội đưa ra, trong vòng 5 năm tới, người dân nội thành sẽ có thể tiếp cận điểm kết nối xe buýt trong bán kính khoảng 500 m. Đây được xem là một trong những mục tiêu nhằm nâng cao tính thuận tiện của giao thông công cộng trong đô thị.

Ông Hoàng (Hà Nội), một hành khách lớn tuổi, chia sẻ: “Khoảng vài năm trở lại đây tôi đi xe buýt thường xuyên hơn vì xe mới giờ có sàn thấp lên xuống thuận tiện. Sau này mà có thêm xe nhỏ vào tận phố thì người già chân yếu đỡ phải đi bộ nhiều.”.

Theo UBND Hà Nội, kế hoạch đặt ra trong 5 năm tới người dân nội thành đi khoảng 500 mét có điểm kết nối với xe buýt.

Đồng hành cùng xu hướng phát triển hạ tầng đô thị, đại diện hãng GAZ chia sẻ: “Chúng tôi hoan nghênh định hướng của Chính phủ trong việc thúc đẩy giao thông công cộng. Song song đó, GAZ Thành Đạt cũng đã chủ động đầu tư và mở rộng danh mục phương tiện như xe buýt đô thị cỡ nhỏ, xe buýt ngắm cảnh, đến các dòng xe tải nhẹ, xe tải van linh hoạt cho vận chuyển và giao hàng nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu di chuyển.”

Bên cạnh vận tải hành khách, các dòng phương tiện nhỏ gọn cũng đang được ứng dụng trong lĩnh vực du lịch và vận chuyển nội đô, góp phần gia tăng khả năng kết nối trong khu vực trung tâm thành phố.

Sự xuất hiện của các phương tiện cỡ nhỏ được kỳ vọng sẽ giúp mạng lưới vận tải công cộng tiến gần hơn tới khu dân cư, từng bước rút ngắn khoảng cách giữa người dân và hệ thống giao thông công cộng. Khi việc tiếp cận trở nên thuận tiện hơn, thói quen sử dụng phương tiện cá nhân cũng có thêm cơ hội chuyển dịch theo hướng bền vững hơn.